Achtzaamheid

Reconciliation in Myanmar

Myanmar is volop in het nieuws vanwege de honderdduizenden vluchtelingen in het grensgebied van de noordwestelijke staat Rakhine en het buurland Bangladesh. Bijna niemand weet dat er een veel groter proces van Reconciliation (verzoening) in het land op gang aan het komen is na vijftig jaar militair bewind. Dit is een poging om de geschiedenis een gunstige loop te geven die vergelijkbaar is met Zuid-Afrika na het Apartheidsregime.

De berichtgeving wordt gedomineerd door mainstream media zoals CNN, BBC en Al Jazeera, de Engelse krant The Guardian en in Nederland de NOS. Opvattingen van de Verenigde Naties, de Europese Unie en non-gouvernementele organisaties (NGO's) zoals Amnesty International, Human Rights Watch en Artsen Zonder Grenzen worden in het algemeen kritiekloos weergegeven. State Counsellor Aung San Suu Kyi spreekt in dit verband van een ijsberg van disinformatie. De mainstream media belichten op zijn hoogst het topje van de ijsberg, terwijl een ijsberg nu juist gekenmerkt wordt door het onzichtbare deel ervan.

In Myanmar zelf wordt er al tweehonderd jaar heel anders tegenaan gekeken. Het koloniale tijdperk tot 1948 en vijftig jaar isolement onder het militaire regime vanaf 1962 zijn natuurlijk niet bevorderlijk geweest voor het bekend worden van de feiten in het Westen.

Aung San Suu Kyi doet in haar toespraak op 19 september 2017 over 'National Reconciliation and Peace' een beroep op de rest van de wereld om zich daar eens in te verdiepen. Opmerkelijk genoeg geeft zij aan dat daar vrijgevigheid en moed voor nodig is. Als practiserend Boeddhist zal zij daarbij ongetwijfeld doelen op gehechtheid aan meningen.

Haar biograaf Alan Clements ziet haar als volgt (Facebook, 14 september 2017):

"Aung San Suu Kyi is a non-violent visionary, not a villain colluding with violence. She is undertaking the (nearly) impossible: making peace with everyone in her country, the oppressed and oppressors alike. This is unprecedented emotional territory, and not easy for the 'us and them' dynamic that dominates mainstream politics, and spirituality as well. Yes, it is very hard to make sense of this situation, precisely because the 'Dhamma of nonviolent reconciliation' is the new edge of human transformation on our beleaguered planet."

Wie deze uitdaging wil aannemen, vindt hieronder materiaal dat ik sinds eind augustus 2017 aan het verzamelen ben.

Van 26 november tot 6 februari 2018 ben ik zelf weer in Myanmar. Het grootste deel van deze tijd (1 december - 31 januari) in retraite, voor en na die tijd zal ik met genoegen bezig zijn met uitwisseling, fact finding en het checken van informatie.

Toon #
Titel
De ziel van een volk

In het boek The Soul of a People (1898), geschreven toen Myanmar onderdeel was van het Britse Imperium, geeft Harold Fielding Hall een beschrijving van het karakter van de Myanmarezen. Die beschrijving staat loodrecht op de onverdraagzame en moordzuchtige neigingen die hen vandaag de dag in het Westen en Arabië worden toegeschreven.

Harold Fielding Hall (1859-1917) werd geboren in Ierland. In 1878 begon hij een zeiltocht rond de wereld. Van 1879 tot 1885 werkte hij als koffieplanter in Opper-Burma. Vanaf 1887 werkte hij in regeringsdienst als districtsambtenaar en later magistraat. Van 1904 tot 1906 richtte hij plattelandsbanken op. In 1906 keerde hij terug naar Engeland, waar hij zich ging toeleggen op schrijven.

In de Nederlandse vertaling van Felix Ortt uit 1914, De ziel van een volk. Het Boeddhisme als volksgeloof in Burma, begint het hoofdstuk 'Manieren' als volgt:

'Een merkwaardige trek in het karakter der Burmanen is hun tegenzin om zich met zaken van anderen te bemoeien. Of dit voortvloeit uit hun godsdienst van zelf-volmaking of niet, kan ik niet zeggen, maar het stemt er geheel mee overeen. Wat iemand doet of denkt is zijn eigen zaak, denkt een Burmaan; ieder is vrij zijn eigen weg te gaan, zijn eigen gedachten te denken, zijn eigen daden te doen, ten minste zolang hij zijn buren niet te veel hindert (...). Hij heeft een zeer ruime verdraagzaamheid ten opzichte van zijn omgeving en acht het niet nodig zijn buurman's daden af te keuren omdat deze verschillen van de zijne; nooit vindt hij het nodig zich daarmede te bemoeien zoolang de wet niet overtreden wordt. (...) Hij wenscht zich nooit in andermans zaken te mengen. Hij is tevreden met de zekerheid dat zijn eigen inzichten de beste zijn, en wenscht dit niet voortdurend aan anderen te bewijzen. Daardoor kan een vreemdeling zich vestigen in een Burmaans dorp, zich daar in volkomen vrijheid inrichten en leven zooals hij dat wil en gewend was: hij kan zich kleeden, eten en drinken, bidden en sterven zooals hij verkiest. Niemand zal zich daarmee bemoeien. Niemand zal probeeren hem te verbeteren: niemand zal hem ooit zeggen dat hij tot het uitvaagsel der beschaving of van den godsdienst behoort. Men zal hem nemen voor 't geen hij is, en 't daarbij laten. Wenscht hij zijn leven te veranderen en zich te voegen naar de Burmaansche gewoonten en vormen, des te beter; maar zoo niet, ook al goed.'

(Deze link is naar de oorspronkelijke Engelse versie: Chapter XVIII 'Manners', p. 222-228)

The Best Remedy

Op 16 april 2016 overleed op 94-jarige leeftijd Sayadaw U Pandita. In februari van dat jaar had de Amerikaanse journalist en performer Alan Clements acht avonden lang gesprekken met hem. In deze gesprekken geeft U Pandita een advies aan zijn landgenoten hoe om te gaan met de broze vrijheid in het land na 50 jaar militaire dictatuur. Wat weinig mensen in het Westen weten, is dat Sayadaw U Pandita de belangrijkste leraar was van Aung San Suu Kyi. De gesprekken zullen in boekvorm worden uitgebracht. In december 2016 verscheen in het Amerikaanse tijdschrift Tricycle reeds een eerste korte versie.

Toespraak Aung San Suu Kyi 19 september 2017

Na eerdere terroristische aanvallen van het vanuit Saudi Arabië en Pakistan gesteunde ARSA ('Arakan Rohingya Salvation Army') in oktober 2016, vond op 25 augustus 2017 een ongekend grootschalige terroristische aanval plaats door 4000-5000 man op 30 politieposten tegelijk. Dit en de verdedigende reactie van het leger van Myanmar bracht een vluchtelingenstroom op gang van Boeddhisten en Hindoes in de staat Rakhine zelf en - zeer grootschalig - van Moslims over de grens met Bangladesh. In de Westerse en Arabische media was alleen aandacht voor het leger en de Moslimvluchtelingen, en termen als 'ethnische zuivering' en zelfs 'genocide' waren aan de orde van de dag. Wereldwijd werd druk uitgeoefend op Aung San Suu Kyi ('nota bene een Nobelprijswinnares') om zich hierover uit te spreken. Maar niet iedere politicus bedient zich van Twitter.

Op 19 september was het zo ver. Aung San Suu Kyi sprak op haar eigen voorwaarden. Niet in de vergadering van de Verenigde Naties, maar in haar eigen hoofdstad, tegen haar eigen landgenoten en de diplomatieke wereld. Thema van de toespraak was 'Reconciliation and Peace'. Aung San Suu Kyi deed een beroep op iedereen, op alle betrokkenen, zowel in haar eigen land als daarbuiten, om zich niet te laten leiden door angst en haat, zoals die zich manifesteren in wapengebruik, woorden en emoties.

In de meeste reacties in de Westerse en Arabische pers en van NGO's zoals Amnesty International en Human Rights Watch werden het onmiddellijk 'loze woorden' genoemd en werd Aung San Suu Kyi voor leugenaar uitgemaakt. Het is verdrietig om te constateren dat daarmee niet alleen haat gecontinueerd wordt, maar ook domheid. Het getuigt er eenvoudigweg van dat men niet weet HOE het mogelijk is om angst en haat te verminderen.

Wanneer je de bereidheid en de moed hebt om deze heersende meningen te laten voor wat ze zijn, kan ik je zeer aanraden naar haar toespraak van ongeveer 40 minuten te kijken. Als je de eerste beelden ziet, van een volle zaal en een nog leeg podium, waan je je misschien in Noord-Korea. Dan kondigen twee meisjes in het blauw de State Counsellor ('Mother Suu') aan. In uiteraard perfect Engels doet zij haar verhaal. En ja, een paar maal slaat haar stem over. Voor mij is het een unieke mengeling van een troonrede en een Dhamma-talk.

The truth behind Myanmar's Rohingya insurgency

Bertil Lintner in Asia Times, 20 september 2017.

Even voorstellen: Ata Ullah, oprichter ARSA (Arakan Rohingya Salvation Army)

Ben van Raaij in De Volkskrant, 9 september 2017.

History, issues and truth in Arakan-Rakhine state

De Amerikaanse free lance journalist Rick Heizman uit San Francisco schreef dit artikel in 2012 voor Burma Democratic Concern BDC.

Rick Heizman is sinds 1996 achtentwintig keer in Myanmar geweest, deels in dienst van de VN. In de maanden september en oktober 2017 verbleef hij in Rakhine State en kwam daar tot zijn verbazing nooit andere Westerse journalisten tegen. Die zaten waarschijnlijk in de vluchtelingenkampen in Bangladesh. Tientallen video-opnamen met verklaringen van Boeddhisten, Hindoes en Moslims die Heizman gemaakt heeft zijn hier te vinden. Op 21 november werd hij in Toronto, Canada, anderhalf uur lang geïnterviewd in wat de presentator betitelt als het interview van het jaar. Aansluitend verraste hij de Myanmarese dissident Maung Zarni ('de meest gehate Myanmarees na de generaals Ne Win en Than Shwe') met zijn aanwezigheid in een bijeenkomst in dezelfde stad, waar deze zich onbespied waande om zijn praatjes aan de Linkse Kerk in Canada te verkondigen. 

Analyse

Gesproken column (17 minuten) van de Ierse onafhankelijke journalist en analyticus Gearóid Ó Colmáin op 19 september 2017 in UK Column News.

Vredesplan in Rakhine van start

Larry Jagan, Bangkok Post, 26 oktober 2017, beschrijft dat het ontwikkelingsplan voor Rakhine dat op 15 oktober 2017 door Aung San Suu Kyi is aangekondigd mede vorm krijgt door giften van vermogende zakenlieden. Ook geeft hij details over de verhouding tussen de burgerregering en de militairen.