Achtzaamheid

Reconciliation in Myanmar

Myanmar is volop in het nieuws vanwege de honderdduizenden vluchtelingen in het grensgebied van de westelijke staat Rakhine (Arakan) en het buurland Bangladesh. Bijna niemand weet dat er een veel groter proces van Reconciliation (verzoening) in het land op gang aan het komen is na vijftig jaar militair bewind. Dit is een poging om de geschiedenis een gunstige loop te geven die vergelijkbaar is met Zuid-Afrika na het Apartheidsregime.

De berichtgeving wordt gedomineerd door mainstream media zoals Reuter, CNN, New York Times, BBC en Al Jazeera, de Engelse krant The Guardian en in Nederland de NOS. Opvattingen van de Verenigde Naties, de Europese Unie en non-gouvernementele ('mensenrechten')organisaties (NGO's) zoals Amnesty International, Human Rights Watch, Fortify Rights en Artsen Zonder Grenzen worden in het algemeen kritiekloos weergegeven. Van opvattingen van Westerse 'Dhamma-bladen' over deze zaak, zoals Tricycle of Lion's Roar, ben ik in het geheel niet onder de indruk. Ik noem het kenmerkend lui denken.

State Counsellor Aung San Suu Kyi, die wat meer recht van spreken heeft dan ik, spreekt in dit verband van een ijsberg van disinformatie. De mainstream media belichten op zijn hoogst het topje van de ijsberg, terwijl een ijsberg nu juist gekenmerkt wordt door het onzichtbare deel ervan.

In Myanmar zelf wordt er al tweehonderd jaar heel anders tegenaan gekeken. Het koloniale tijdperk tot 1948 en vijftig jaar isolement onder het militaire regime vanaf 1962 zijn natuurlijk niet bevorderlijk geweest voor het bekend worden van de feiten in het Westen. De problemen zijn niet begonnen sinds de Myanmarezen de afgelopen jaren op grote schaal de beschikking over smartphones kregen en zich zijn gaan vertonen op de zogenaamde sociale media.

Volgens Britse volkstellingen waren er in 1825 30.000 Bengaalse moslims in Arakan, daarheen door hen geïmporteerd vanuit Bengalen. In 1930 waren het er 220.000. Nu is er sprake van meer dan 700.000 vluchtelingen. Zij zijn nooit uit geweest op integratie met hun omgeving, maar integendeel op een eigen staat binnen Myanmar of als onderdeel van Bangladesh. Maar in Bangladesh worden zij niet gepruimd omdat zij meer op de hand van Pakistan zijn, waar een radicalere Islam heerst. 

Aung San Suu Kyi doet in haar toespraak op 19 september 2017 over 'National Reconciliation and Peace' een beroep op de rest van de wereld om zich daar eens in te verdiepen. Opmerkelijk genoeg geeft zij aan dat daar vrijgevigheid en moed voor nodig is. Als practiserend Boeddhist zal zij daarbij ongetwijfeld doelen op (het loslaten van) gehechtheid aan meningen.

Haar biograaf Alan Clements (Aung San Suu Kyi, the Voice of Hope) ziet haar als volgt (Facebook, 14 september 2017):

"Aung San Suu Kyi is a non-violent visionary, not a villain colluding with violence. She is undertaking the (nearly) impossible: making peace with everyone in her country, the oppressed and oppressors alike. This is unprecedented emotional territory, and not easy for the 'us and them' dynamic that dominates mainstream politics, and spirituality as well. Yes, it is very hard to make sense of this situation, precisely because the 'Dhamma of nonviolent reconciliation' is the new edge of human transformation on our beleaguered planet."

Wie deze uitdaging wil aannemen, vindt hieronder materiaal dat ik sinds eind augustus 2017 aan het verzamelen ben.

Toon #
Titel
Arakan reality (Rick Heizman)

Op 9 augustus 2018 bracht Rick Heizman een film uit over de geschiedenis van het eeuwenoude boeddhistische koninkrijk Arakan (Rakhine), met als titel ARAKAN - Ancient Buddhist Kingdom, Endangered by Jihad. Hier deel 1, deel 2A, deel 2B en deel 3.

De Amerikaanse free lance journalist Rick Heizman (San Francisco) is sinds 1980 ontelbare malen in Myanmar geweest, deels in dienst van de VN. In de maanden september en oktober 2017 verbleef hij in Rakhine State. Tientallen video-opnamen met verklaringen van Boeddhisten, Hindoes en Moslims die Heizman gemaakt heeft zijn hier te vinden.

Op 21 november 2017 werd hij in Toronto, Canada, anderhalf uur lang geïnterviewd in wat de presentator betitelt als het interview van het jaar. Daarna verraste hij in dezelfde stad de Birmese dissident Maung Zarni, ('de meest gehate Birmees na Ne Win en Than Shwe') die onbespied dacht zijn frauduleuze praatjes te kunnen verkopen aan de linkse kerk van Canada.

In 2012 schreef hij voor Burma Democratic Concern BDC het artikel History, issues and truth in Arakan-Rakhine state.

Zie ook zijn Facebook-pagina. Voorjaar 2018 is hij door Facebook en YouTube al twee keer 30 dagen geblokkeerd geweest. Op 20 augustus constateerde ik dat hij kennelijk volledig van dit zogenaamde sociale medium is verwijderd. Mogelijk als gevolg van het volgende beleid.

Derek Tonkin

Derek Tonkin (1929), een vroegere Britse ambassadeur in Vietnam, Thailand en Laos, geeft een goed overzicht in dit artikel van eind 2015. Hij is de geestelijke vader van Network Myanmar, waarin hij een ongelofelijke hoeveelheid historisch en actueel materiaal aanbiedt.  

De ziel van een volk

In het boek The Soul of a People (1898), geschreven toen Myanmar onderdeel was van het Britse Imperium, geeft Harold Fielding Hall een beschrijving van het karakter van de Myanmarezen. Die beschrijving staat loodrecht op de onverdraagzame en moordzuchtige neigingen die hen vandaag de dag in het Westen en Arabië worden toegeschreven.

Harold Fielding Hall (1859-1917) werd geboren in Ierland. In 1878 begon hij een zeiltocht rond de wereld. Van 1879 tot 1885 werkte hij als koffieplanter in Opper-Burma. Vanaf 1887 werkte hij in regeringsdienst als districtsambtenaar en later magistraat. Van 1904 tot 1906 richtte hij plattelandsbanken op. In 1906 keerde hij terug naar Engeland, waar hij zich ging toeleggen op schrijven.

In de Nederlandse vertaling van Felix Ortt uit 1914, De ziel van een volk. Het Boeddhisme als volksgeloof in Burma, begint het hoofdstuk 'Manieren' als volgt:

'Een merkwaardige trek in het karakter der Burmanen is hun tegenzin om zich met zaken van anderen te bemoeien. Of dit voortvloeit uit hun godsdienst van zelf-volmaking of niet, kan ik niet zeggen, maar het stemt er geheel mee overeen. Wat iemand doet of denkt is zijn eigen zaak, denkt een Burmaan; ieder is vrij zijn eigen weg te gaan, zijn eigen gedachten te denken, zijn eigen daden te doen, ten minste zolang hij zijn buren niet te veel hindert (...). Hij heeft een zeer ruime verdraagzaamheid ten opzichte van zijn omgeving en acht het niet nodig zijn buurman's daden af te keuren omdat deze verschillen van de zijne; nooit vindt hij het nodig zich daarmede te bemoeien zoolang de wet niet overtreden wordt. (...) Hij wenscht zich nooit in andermans zaken te mengen. Hij is tevreden met de zekerheid dat zijn eigen inzichten de beste zijn, en wenscht dit niet voortdurend aan anderen te bewijzen. Daardoor kan een vreemdeling zich vestigen in een Burmaans dorp, zich daar in volkomen vrijheid inrichten en leven zooals hij dat wil en gewend was: hij kan zich kleeden, eten en drinken, bidden en sterven zooals hij verkiest. Niemand zal zich daarmee bemoeien. Niemand zal probeeren hem te verbeteren: niemand zal hem ooit zeggen dat hij tot het uitvaagsel der beschaving of van den godsdienst behoort. Men zal hem nemen voor 't geen hij is, en 't daarbij laten. Wenscht hij zijn leven te veranderen en zich te voegen naar de Burmaansche gewoonten en vormen, des te beter; maar zoo niet, ook al goed.'

(Deze link is naar de oorspronkelijke Engelse versie: Chapter XVIII 'Manners', p. 222-228)

Boeken van Jan-Philipp Sendker

Meer dan honderd jaar later wordt de ziel van het volk van Myanmar op adembenemende wijze beschreven in een aantal boeken van de Duitse schrijver Jan-Philipp Sendker (1960). In 2002 verscheen Das Herzenhören (The Art of Hearing Heartbeats, Wat het hart kan horen), in 2012 het vervolg Herzenstimmen (A Well Tempered Heart, De stem van het hart) en in 2017 Das Geheimnis des Alten Mönches, Märchen und Fabeln aus Burma. (The Long Path to Wisdom. Tales from Burma). Momenteel werkt hij aan een nieuw boek over Myanmar in de periode na 2007, dat hij in de herfst van 2019 hoopt uit te brengen. Sendker was tussen 1990 en 2005 correspondent van Der Stern in de VS en in Azië. Hij schreef de afgelopen jaren ook drie boeken over China.

Buddhism and State Power in Myanmar

Ik vind dit een bewonderenswaardig knap en verhelderend rapport uit september 2017 van de International Crisis Group. Zeker in aanmerking genomen dat het door niet-boeddhistische buitenlanders geschreven zal zijn. Het geeft m.i. een goed beeld van de 'Soul of the People' honderdtwintig jaar na het boek van Harold Fielding (zie boven). Wie meer vertrouwd is met de Boeddha-Dhamma dan de opstellers van het rapport, zal dit rapport ongetwijfeld op zijn waarde weten te schatten.

Er zijn zoveel waanideeën over Myanmar! Zo werd de monnik U Wirathu al in 2013 in het weekblad Time, niet gehinderd door enige kennis, de Bin Laden van Myanmar genoemd. Over haat zaaien gesproken! Hij is echter op zijn hoogst de Geert Wilders - zelfs diens grootste tegenstanders zullen het niet in hun hoofd halen hem met Bin Laden te vergelijken. Op zijn hoogst een zaaier van angst, dat is wel een verschil. Deze U Wirathu heeft van 2003 tot 2012 gevangen gezeten wegens opruiing, en heeft in 2017 nog een spreekverbod van een half jaar gehad. Zie zo iemand dus wel in zijn context! Voor wie daar moeite mee blijft hebben, heb ik nog een nieuwtje: de aanval van de terroristen van ARSA op 25 augustus 2017 wordt in Myanmar als hun 9/11 gezien. Wen er maar aan! Dit rapport helpt daar wellicht bij. 

Toespraak Aung San Suu Kyi 19 september 2017

Na eerdere terroristische aanvallen van het vanuit Saudi Arabië en Pakistan gesteunde ARSA ('Arakan Rohingya Salvation Army') in oktober 2016, vond op 25 augustus 2017 een ongekend grootschalige terroristische aanval plaats door 4000-5000 man op 30 politieposten tegelijk. Dit en de verdedigende reactie van het leger van Myanmar bracht een vluchtelingenstroom op gang van Boeddhisten en Hindoes in de staat Rakhine zelf en - zeer grootschalig - van Moslims over de grens met Bangladesh. In de Westerse en Arabische media was alleen aandacht voor het leger en de Moslimvluchtelingen, en termen als 'ethnische zuivering' en zelfs 'genocide' waren aan de orde van de dag. Wereldwijd werd druk uitgeoefend op Aung San Suu Kyi ('nota bene een Nobelprijswinnares') om zich hierover uit te spreken. Maar niet iedere politicus bedient zich van Twitter.

Op 19 september was het zo ver. Aung San Suu Kyi sprak op haar eigen voorwaarden. Niet in de vergadering van de Verenigde Naties, maar in haar eigen hoofdstad, tegen haar eigen landgenoten en de diplomatieke wereld. Thema van de toespraak was 'Reconciliation and Peace'. Aung San Suu Kyi deed een beroep op iedereen, op alle betrokkenen, zowel in haar eigen land als daarbuiten, om zich niet te laten leiden door angst en haat, zoals die zich manifesteren in wapengebruik, woorden en emoties.

In de meeste reacties in de Westerse en Arabische pers en van NGO's zoals Amnesty International en Human Rights Watch werden het onmiddellijk 'loze woorden' genoemd en werd Aung San Suu Kyi voor leugenaar uitgemaakt. Het is verdrietig om te constateren dat daarmee niet alleen haat gecontinueerd wordt, maar ook domheid. Het getuigt er eenvoudigweg van dat men niet weet HOE het mogelijk is om angst en haat te verminderen.

Wanneer je de bereidheid en de moed hebt om deze heersende meningen te laten voor wat ze zijn, kan ik je zeer aanraden naar haar toespraak van ongeveer 40 minuten te kijken. Als je de eerste beelden ziet, van een volle zaal en een nog leeg podium, waan je je misschien in Noord-Korea. Dan kondigen twee meisjes in het blauw de State Counsellor ('Mother Suu') aan. In uiteraard perfect Engels doet zij haar verhaal. En ja, een paar maal slaat haar stem over. Voor mij is het een unieke mengeling van een troonrede en een Dhamma-talk.

Het Kofi Annan Rapport

Op 25 augustus 2017 kwam dit rapport uit, dat op verzoek van de regering van Myanmar was opgesteld o.l.v. de vroegere Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan (1938-2018). Een van de leden van deze commissie was de zeer ervaren Nederlandse diplomate Laetitia van den Assum.

Op dezelfde dag dat het rapport uitkwam, viel in alle vroegte het Arakan Rohingya Salvation Army, ARSA, (zie link hieronder) dertig politieposten aan.

Wie de geschiedenis kent, weet dat veel oorlogen begonnen zijn door een provocatie - als middel van kwaadwillenden om de loop der gebeurtenissen naar hun hand te zetten: de Duitse inval in Polen (1939), de Japanse aanval op Pearl Harbour (1941), het Tonkin-incident in Vietnam (1964) en de oorlog in Irak (2003) zijn daarvan recente voorbeelden. De in Saoedi-Arabië opgeleide terroristen van ARSA kennen deze geschiedenis. Verder is het een dagelijkse realiteit (zie Syrië, Afghanistan en alle zelfmoordaanslagen) dat moslimterroristen er niet voor terugdeinzen hun eigen geloofsgenoten te doden om een vermeend hoger doel te bereiken. 

The truth behind Myanmar's Rohingya insurgency

De in Zweden geboren journalist Bertil Lintner komt sinds 1977 in Myanmar. Dit artikel verscheen in Asia Times, 20 september 2017. Zie een later artikel (17 december) in The Irrawaddy. En hier zijn standpunt op 28 september 2018.

Even voorstellen: Ata Ullah, oprichter ARSA (Arakan Rohingya Salvation Army)

Ben van Raaij in De Volkskrant, 9 september 2017.

The Best Remedy

Op 16 april 2016 overleed op 94-jarige leeftijd Sayadaw U Pandita. In februari van dat jaar had de Amerikaanse journalist en performer Alan Clements acht avonden lang gesprekken met hem. In deze gesprekken geeft U Pandita een advies aan zijn landgenoten hoe om te gaan met de broze vrijheid in het land na 50 jaar militaire dictatuur. Wat weinig mensen in het Westen weten, is dat Sayadaw U Pandita de belangrijkste leraar was van Aung San Suu Kyi. De gesprekken zullen in boekvorm worden uitgebracht. In december 2016 verscheen in het Amerikaanse tijdschrift Tricycle reeds een eerste korte versie.

Analyse door Gearóid Ó Colmáin

Gesproken column (17 minuten) van de Ierse onafhankelijke journalist en analyticus Gearóid Ó Colmáin op 19 september 2017 in UK Column News.

Volg ook het huidige bezoek (juni 2018) van zijn filmploeg aan Arakan/Rakhine.

Alan Clements over Reconciliation

19 maart 2018, Dhammatalk in Vancouver, Canada. Alan Clements over zijn relatie met Birma vanaf 1972.

Zijn monnikschap onder Mahasi Sayadaw en Sayadaw U Pandita (1977-1984), zijn boek 'Aung San Suu Kyi: the Voice of Hope' (1997), zijn verbanning tot 2012, en zijn aankomende boek 'Aung San Suu Kyi and the Voices of Freedom'. De grootste Voice of Freedom noemt hij de woorden van Sayadaw U Pandita over Reconciliation (zie boven). Dhamma in actie: juiste spraak, met de juiste intentie, de juiste toon, op het juiste moment, en het dan ook nog kunnen verdragen als je niet begrepen wordt.

Vredesplan in Rakhine van start

Larry Jagan, Bangkok Post, 26 oktober 2017, beschrijft dat het ontwikkelingsplan voor Rakhine dat op 15 oktober 2017 door Aung San Suu Kyi is aangekondigd mede vorm krijgt door giften van vermogende zakenlieden. Ook geeft hij details over de verhouding tussen de burgerregering en de militairen.

Lezing Aung San Suu Kyi in Singapore

Op 6 juni 2018 heeft de regering van Myanmar een Memorandum of Understanding (MoU) ondertekend met de UN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en de UN-ontwikkelingsorganisatie UNDP over het creëren van voorwaarden voor de terugkeer van vluchtelingen uit Bangladesh. China heeft zich daar tot het laatst tegen verzet, wat verband houdt met de geopolitieke strijd met het Westen om de ontwikkeling van een haven (Kyaukphyu) in Rakhine.

Op 11 juni had Orie Sugimoto van het Japanse NHK World over dit onderwerp een interview met State Counsellor Daw Aung San Suu Kyi.

Op 21 augustus 2018 hield Daw Aung San Suu Kyi in Singapore een lezing voor het ISEAS - Yusuf Ishak Institute, met als titel: Myanmar's Democratic Transition: Challenges and Way Forward. Na de lezing van ruim 30 minuten beantwoordde zij ruim 30 minuten lang vragen. Geen onderwerp bleef onbesproken.

Myanmar op Algemene Vergadering VN 2018

Toespraak van de Myanmarese afgevaardigde U Kyaw Tint Swe op 28 september 2018 in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. (De toespraak duurt 18 minuten. Na ruim 5 minuten gaat het alleen nog maar over Rakhine State.)

In zijn toespraak benadrukte de minister de noodzaak voor de VN om op constructieve en vreedzame wijze een betere organisatie tot stand te brengen, die belangrijk is voor alle naties. Hij informeerde de Vergadering over de inspanningen van zijn regering om een democratische overgang tot stand te brengen, een duurzame ontwikkeling, en een maatschappij op te bouwen waar stabiliteit, vrede en harmonie de boventoon voeren, alsmede een blijvende oplossing te vinden voor de problemen in Rakhine State, met inbegrip van repatriëring van ontheemden uit Rakhine State.

Hij legde ook de houding uit die Myanmar inneemt tegenover het recente rapport van de Human Rights Council’s Fact-Finding Mission over Myanmar en tegenover de bemoeienissen van het International Criminal Court, alsmede de toewijding waarmee de regering haar verantwoordelijkheid neemt door het op eigen initiatief instellen van de Onafhankelijke Onderzoekscommissie.